فصل‌نامۀ بین المللی علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی ISC

فصل‌نامۀ بین المللی علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی ISC

خردورزی و فضیلت‌های آن در شعر پروین اعتصامی، با استفاده از نظریۀ روانشناسی مثبت‌نگر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
10.22034/jmzf.2026.582749.1271
چکیده
خردورزی و فضیلت‌های آن در شعر پروین اعتصامی
با استفاده از نظریۀ روانشناسی مثبت‌نگر
چکیده
روان‌شناسی مثبت‌گرا به‌عنوان رویکردی نوین در حوزۀ علوم انسانی، بر توانمندی‌ها، فضیلت‌ها و نقاط قوّت انسان تأکید دارد و بر آن است تا به‌جای تمرکز صرف بر آسیب‌ها، به ظرفیت‌های رشد و شکوفایی فردی و اجتماعی توجه کند. در جستار حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای، اشعار پروین اعتصامی را بر اساس یکی از مؤلفه‌های مهم در طبقه‌بندی سلیگمن (خرد و دانش) مطالعه کرده‌ایم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در اشعار پروین خردورزی و دوراندیشی در قالب تمثیل‌ها و اندرزهای شاعرانه بازتاب چشمگیری داشته است. اشعار پروین، علاوه بر ارزش‌های ادبی و زیبایی‌شناختی، حامل پیام‌های اخلاقی و روان‌شناختی است که با مبانی روان‌شناسی مثبت‌گرا هم‌سویی دارد و می‌تواند در ارتقای بهزیستی فردی و اجتماعی به‌کار گرفته شود و در آموزش مهارت‌های اجتماعی، تقویت همدلی، امید و خودتنظیمی به‌کار روند. دیوان پروین اعتصامی فراتر از ارزش‌های ادبی و زیبایی‌شناختی‌اش، منبعی پرمایه از پیام‌های اخلاقی و روان‌شناختی نیز هست؛ پیام‌هایی که مطابق با چارچوب روان‌شناسی مثبت‌گرا، به پرورش فضایل فردی و اجتماعی و توجه به نقاط قوت انسانی فرا می‌خوانند. دیوان پروین اعتصامی را می‌توان منبعی غنی برای مطالعات میان‌رشته‌ای میان ادبیات فارسی و روان‌شناسی دانست؛ منبعی که قابلیت استفاده در آموزش، مشاوره و تقویت مهارت‌های مثبت‌نگر در زندگی فردی و جمعی را دارد.واژه‌های کلیدی: پروین اعتصامی، روان‌شناسی مثبت‌گرا، خردورزی، هوش اجتماعی.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Rationality and its virtues in Parvin Etesami's poetry Using the theory of positive psychology

نویسندگان English

masroureh Mokhtari 1
Negin Azizyan 2
1 'Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Graduate of the Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده English

Positive psychology, as a new approach in the field of human sciences, emphasizes human capabilities, virtues, and strengths, and aims to focus on the capacities for individual and social growth and flourishing, rather than focusing solely on weaknesses. In this article, using a descriptive-analytical method and a library approach, we have studied Parvin Etesami's poems based on one of the important components in Seligman's classification (wisdom and knowledge). The research findings show that in Parvin's poems, wisdom and foresight have been significantly reflected in the form of metaphors and poetic advice. In addition to their literary and aesthetic values, Parvin's poems carry moral and psychological messages that are in line with the principles of positive psychology and can be used to promote individual and social well-being and to teach social skills, strengthen empathy, hope, and self-regulation. Parvin Etesami's Divan is also a rich source of moral and psychological messages; messages that, in accordance with the framework of positive psychology, call for the cultivation of individual and social virtues and attention to human strengths. Parvin Etesami's Divan can be considered a rich source for interdisciplinary studies between Persian literature and psychology; a source that can be used in education, counseling, and strengthening positive skills in individual and collective life.

کلیدواژه‌ها English

Parvin Etesami
positive psychology
rationality
social intelligence

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 03 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 25 شهریور 1404