نوع مقاله : مقاله پژوهشی
عنوان مقاله English
نویسندگان English
مینیمالیسم یا کمینهگرایی، جنبشی هنریـادبی بر مبنای ایجاز، سادگی بیان و دوری از پیچیدگیهای فکری-فلسفی رایج در آثار ادبی و هنری است. مینیمالیستها طرفدار نهایت فشردگی و ایجاز در آثار ادبی و هنری هستند. الهینامه از آثار مهمّ اخلاقی-عرفانی ادب فارسی با موضوع مناظرۀ پدری با پسران خود است که هر کدام مُرادی دارند. این اثر همچون منطقالطیر و مصیبتنامه توصیفی از سفر معنوی و روحانی نوع بشر در جستجوی حقیقت و معرفت حضرت حق است. عطار در خلق این منظومه از سنّت رایج حکایات صوفیانه بهره بردهاست که در عین کوتاهی و اشتمال بر زبان و پیرنگی ساده، ساختمانی کامل دارند و گفتار و کردار اشخاصی را در طیّ وقایعی خاص نمایش و آموزهای دینی، اخلاقی، عرفانی یا اجتماعی را ارائه میدهند. پژوهش حاضر با تحلیل جنبههای مینیمالیستی حکایات کوتاه الهینامۀ عطار به شیوۀ توصیفیـتحلیلی دریافتهاست که ویژگیهایی چون سادگی طرح و زبان، ایجاز، واقعگرایی، قلّت شخصیّتها، برجستگی برخی عناصر، تم جذّاب و محدودیّت زمان و مکان، هدفمندانه برای بیان سریع و مؤثّر آموزهها، تجارب عرفانی و موضوعاتی که در آن روزگار و اجتماع بحرانی، اهمیّتی حیاتی داشته، به کار رفتهاست. همچنین رعایت اقتضای حال مخاطبان در عین اشتمال بر جذابیّتهای فرمی، الهینامه را در زمرۀ آثار ارزشمند مینیمالگونة ادب فارسی قراردادهاست.
کلیدواژهها English