فصل‌نامۀ بین المللی علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی ISC

فصل‌نامۀ بین المللی علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی ISC

ترس در شاخه‌های شکسته اثر جمال میرصادقی: تحلیلی شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ساسان ملکی 1
غیاث الدین علیزاده 2
1 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران(نویسندۀ مسئول).
10.22034/jmzf.2025.498923.1218
چکیده
هدف از این پژوهش توصیفی- تحلیلی، بررسی سازوکارهای شناختی استعاره و مجاز در مفهوم­سازی احساس ترس در داستان کوتاه «شاخه‌های شکسته» اثر جمال میرصادقی (1354) است. برای این هدف، همۀ شواهد استعاری و مجازی بیانگر مفهوم ترس از اثر یادشده استخراج و در چارچوب نظریۀ استعاره‌های مفهومی بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که در شاخه‌های شکسته، از 12حوزۀ مبدأ استعاری (دیدن فرد غریبه، شی‌ء بُرنده، تاریکی، موجود فراطبیعی، شنیدن صدا، تنها ماندن، ماده درون ظرف، مرگ، دیدن سایه، خون، حریف و دیدن چهرۀ نامتعارف) و 16 واکنش بدنمند و رفتاری مجازبنیاد (بازماندن دهان، درخشندگی چشم­ها، ناتوانی در حرکت، شنیدن صدای تنفس، تکان­های جسمانی، ناتوانی در فکر کردن، گشاد شدن چشم­ها، غش کردن، عرق کردن کف دست، قرمزی چشم­ها، فرار، نگاه کردن به پشت سر، حفظ سکوت، خواندن دعا، مخفی شدن و رفتار حیوانی) برای صورت‌بندی مفهوم ترس استفاده شده است. نتیجۀ نهایی حاصل از بحث این است که استعاره­های مفهومی و به‌ویژه استعاره­های ساختاری برای بیان علت پیدایش ترس به­کار رفته­اند و واکنش­های بدنمند و رفتاری مجازبنیاد، بر بازنمایی تأثیر ترس بر شخصیت­ها تأکید داشته­اند تا دلهرۀ بیشتری عینی­سازی شود. نوآوری این پژوهش، تأکید بر جداسازی نقش استعاره­های مفهومی و مجاز در بازنمایی ترس است و از این نگاه، نتایج به­ دست­ آمده با سایر پژوهش­ها متفاوت است.
کلیدواژه‌ها
زبان‌شناسی شناختی
ترس
استعارۀ مفهومی
مجاز
جمال میرصادقی

عنوان مقاله English

Fear in the story of Broken Branches by Jamal Mirsadeghi: A Cognitive Analysis

نویسندگان English

Sasan Maleki 1
Ghiasuddin Alizadeh 2
1 Assistant Professor, Department of English Language and Literature, University of Malayer, Malayer, Iran.
2 Assistant Professor, Department of English Language and Literature, University of Malayer, Malayer, Iran (Corresponding author).
چکیده English

 
 

Introduction

This research falls within the field of cognitive semantics, which is one of the main branches of cognitive linguistics, and the study of conceptual and figurative metaphors is one of its most important topics. From a cognitive perspective, “a conceptual metaphor is an organized mapping from the source domain to the target domain” (Rasekhmahand, 2011:55). For example, the term "to boil" means "to become extremely angry" and is conceptualized based on the metaphorical mapping "anger is hot liquid in a container" (Maleki, 99:2024). "Metaphor is a type of substitution relationship in the chain of speech based on kinship" (Safavi, 2013:231). For example, when we say "My car got a flat tire," what we mean here is that the car tire got flat, and "car" is the correct form of "car tire." The purpose of this research is to conduct a descriptive-analytical study of the cognitive mechanisms of metaphor and metaphorical representation in conceptualizing the feeling of fear in the short story "Broken Branches" by Jamal Mirsadeghi (1975). The questions of this research are:

The emergence of the feeling of fear in the story of Broken Branches is formulated with which metaphorical areas of origin?
B- How is the feeling of fear in the story of Broken Branches organized using the metaphor?

 

Research Methodology

To conduct this descriptive-analytical research, all sentences expressing the concept of fear, which include conceptual metaphors and figurative bodily and behavioral reactions, were extracted from the short story Broken Branches and analyzed within the framework of the theory of conceptual metaphors.
 

Discuss

In the present study, conceptual and figurative metaphors were first discussed, then the types of metaphorical mappings of the conceptual domain of fear in the story of Broken Branches were presented, citing relevant evidence. For example, the sentence "His shiny black eyes were full of fear" (Mirsadeghi, 1975:47) is based on the metaphorical mapping "Fear is the substance inside the container." Next, it was discussed, citing evidence, that there are two basic metaphorical schemes for representing the feeling of fear, namely, bodily changes resulting from the feeling of fear rather than fear, and behavioral reactions resulting from encountering fear rather than fear. "Haj Agha... was shaken" (ibid.: 46) is an example of a bodily reaction instead of fear, and "so powerfully did he flee" (ibid.: 43) is an example of a behavioral reaction instead of fear. It was also discussed that in the aforementioned work, the intensity of fear is based on the imagery of quantity; Thus, as the amount of fear increases and becomes more intense, more metaphorical areas, and especially more bodily and behavioral reactions, are used in succession to induce the intensity of fear.
 

Conclusion

In response to the first research question, it was concluded that in the story of Broken Branches, the reasons for the emergence of fear are formulated with the objective domains of "seeing a stranger", "sharp object", "darkness", "supernatural being", "hearing a voice", "being alone", "substance in a container", "death", "seeing a shadow", "blood", "rival", and "seeing an unfamiliar face". It was also concluded that in this story, structural metaphors were mostly used to conceptualize the feeling of fear. In response to the second research question, it was concluded that in the story of Broken Branches, the effect of fear on the characters is organized in a metaphorical form and as a variety of "bodily reactions" and "behavioral reactions." Physical reactions include "gaping", "eyes shining", "hearing breathing sounds", "body tremors", "inability to think", "eyes widening", "fainting", "sweating palms" and "redness of eyes" and behavioral reactions expressing fear include "inability to move", "fleeing", "looking behind", "keeping silent", "saying prayers", "hiding" and "animal behavior". Metaphorical reactions are common experiences among people who experience fear or any other emotion; therefore, the reader of the story more easily touches the embodiment of these objective metaphorical reactions in the characters. By using bodily and behavioral reactions, greater fear is created in the reader.

  1. کتاب­شناسی

    کتاب­ها

    1. آل­احمد، جلال (1394)، سه‌تار، چاپ ششم، تهران: جامه­دران.
    2. دیانی، بهنام (1373)، هیچکاک و آغاباجی، تهران: ناشر: مؤلف.
    3. راسخ­مهند، محمد(1390)، درآمدی بر زبانشناسی شناختی: نظریه­ها و مفاهیم، تهران: سمت.
    4. صفوی، کورش (1383)،گفتارهایی در زبان­شناسی، تهران: هرمس.
    5. ............. (1392)، درآمدی بر معنی­شناسی، چاپ پنجم، تهران: سوره

     مهر.

    1. علوی­مقدم، محمد و اشرف­زاده، رضا (1392)، معانی و بیان، چاپ دوازدهم،

     تهران: سمت.

    1. میرصادقی، جمال (1354)، چشم‌های من، خسته، چاپ سوم، تهران: اشرفی.
    2. وحشی بافقی (1355)، دیوان وحشی بافقی، ویراستۀ حسین نخعی، چاپ پنجم، تهران: امیرکبیر.

    مقاله­ها

    1. افراشی، آزیتا (1397)، «الگوی انطباق­های ریشه­شناختی واژگان و استعاره­های مفهومی در حوزۀ عواطف با رویکرد شناختی»، نشریۀ زبان و زبان­شناسی. سال چهاردهم، شمارۀ 28، صص77-96.
    2. افراشی، آزیتا؛ عاصی، سید مصطفی و جولایی، کامیار (1394)، «استعاره­های

     مفهومی در زبان فارسی؛ تحلیلی شناختی و پیکره­مدار»،نشریۀ زبان­شناخت، سال ششم، شمارۀ2، صص 39-61.

    1. ثباتی، الهام(1401)،«مقایسۀ شناختی مؤلفه‌های استعارۀ مفهومی ترس بین

     نابینایان و بینایان جغرافیای زبانی-فرهنگی ایلام»، نشریۀ زبان­شناسی و گویش‌های خراسان، سال چهاردهم، شمارۀ 3، صص 141-170.

    1. لطفی‌صمیمی، نادر؛ پورالخاص، شکرالله؛ ظهیری‌ناو، بیژن و محرمی، رامین (1402)، «بررسی نحوۀ اثرپذیری تصویری-بلاغی از قرآن کریم در گلستان سعدی»، فصل­نامۀ مطالعات زبان فارسی(شفای دل سابق)، سال ششم، شمارۀ 16، صص 117-147.
    2. محمدی، سمیه و عبدی، صلاح­الدین (1401)،«نظام شناختی مفهوم ترس در فارسی و عربی»، فصل­نامۀ زبان پژوهی، سال پانزدهم، شمارۀ 46، صص 187-212.
    3. محرمی، رامین و مرتضوی یوسف‌آبادی، طیبه (1403). «کارکرد استعاره‌های مفهومی در شعر جعفر ابراهیمی»، فصل­نامۀ مطالعات زبان فارسی(شفای دل سابق)، سال هفتم، شمارۀ 17، صص 116-141.
    4. محمودی برمسی، نسرین ؛ ایرجی، مریم و شیروان، ژینوس (1402)،«بررسی

     استعارۀ مفهومی حوزۀ ترس در سه اثر داستانی به زبان­های فارسی، انگلیسی و عربی»، نشریۀ زبان­شناخت، سال چهاردهم، شمارۀ1، صص 249-281.

    1. ملکی، ساسان (1403)، «خدا در اصطلاحات عامیانۀ فارسی: مفاهیم عام و

         مفاهیم جزئی­نگر»، فصل­نامۀ مطالعات زبان فارسی (شفای دل سابق)، سال ششم، شمارۀ 15، صص 95-112.

    1. مولودی، امیرسعید؛ کریمی­دوستان، غلامحسین (2017)، «رویکرد پیکره­بنیاد به استعاره‌های شناختی در زبان فارسی: مطالعۀ حوزۀ مقصد ترس»، فصل­نامۀ هنر زبان، دوره 2، شمارۀ4، صص 7-40.

    پایان­نامه

    روحی، مهری (1387)، بررسی استعارۀ احساسات در زبان فارسی، پایان­نامه کارشناسی ارشد، همدان: دانشگاه بوعلی سینا.

     

    منابع لاتین

    1. Croft, W. Typology and universals. 2nd. Edition. Cambridge: Cambridge University Press. 2003.
    2. Haspelmath, M. 2008. " Frequency vs. Iconicity in Explaining Grammatical Asymmetries". Cognitive Linguistics, 19(1):1-33.
    3. Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A Practical Introduction. Oxford: Oxford University Press.
    4. Kövecses, Z (2004). Metaphor and Emotion: Language, Culture and Body in Human Feeling. Cambridge: Cambridge University Press.
    5. Lakoff, G. & M. Johnson (1980). Metaphors We Live By. London: The University of Chicago Press.
    6. Zibin, A. &Altakhaineh, A.R. (2019). An Analysis of Arabic Metaphorical and/or Metonymical Compounds: A Cognitive linguistic Approach. Metaphor and the Social World. 8(1):100-133.

     

فصل‌نامۀ بین المللی علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی ISC
دوره 7، شماره 18 - شماره پیاپی 18
تابستان 1403
صفحه 184-205

  • تاریخ دریافت 23 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 19 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 03 اسفند 1403