فصل‌نامۀ بین المللی علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی ISC

فصل‌نامۀ بین المللی علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی ISC

بررسی نمودهای تحولات زبانی و بلاغی در شعر تغزلی معاصر از سنت تا مدرنیته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران(نویسندۀ مسئول).
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
10.22034/jmzf.2025.483952.1207
چکیده
شعر تغزلی، به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین شاخه‌های ادبیات فارسی، در طول سالیان با تغییرات عمده‌ای مواجه شده است. این تغییرات که شامل ساده‌تر شدن زبان، استفاده از نمادهای مدرن و متنوع‌تر شدن مضامین است، نشان‌دهندۀ دگرگونی‌های فرهنگی و اجتماعی می‌باشند. چالش اصلی پژوهش، شناخت و تحلیل این تغییرات در جهت شناسایی تفاوت‌های اساسی میان شعر تغزلی سنتی و معاصر و ارزیابی تأثیرات این دگرگونی‌ها بر زیبایی‌شناسی و ارتباط با مخاطب به روشی توصیفی تحلیلی و با به کارگیری منابع کتابخانه­ای است. تحلیل داده‌ها نشان داد که زبان شعر تغزلی معاصر به سادگی و محاوره نزدیک شده، نمادها و تصاویر مدرن در آن، جایگزین نمادهای کلاسیک شده‌اند و فرم‌های شعری انعطاف‌پذیرتر و آزادتر از ساختارهای سنتی هستند. از این رو، مضامین عاشقانه شعر تغزلی معاصر علاوه بر عشق، به موضوعاتی چون هویت و دغدغه‌های اجتماعی نیز می‌پردازند. پرسش­های کلیدی این پژوهش عبارتند از: چگونه زبان و ساختار شعر تغزلی معاصر تغییر کرده است؟ چه عواملی به این تغییرات منجر شده و چگونه تکنیک‌های جدید بر زیبایی‌شناسی شعر تأثیر گذاشته‌اند؟ تازگی تحقیق در بررسی دقیق تحولات زبانی شعر تغزلی معاصر نهفته است که بر تغییرات فرهنگی و اجتماعی تأکید دارد. نتایج تحقیق نشان داد که این تغییرات، شعر تغزلی معاصر را به ابزاری قوی‌تر برای بیان احساسات فردی و اجتماعی تبدیل کرده و آن را برای مخاطب امروزی جذاب‌تر ساخته است. این پژوهش همچنین بر لزوم توجه بیشتر به اثرات رسانه‌های جدید بر نشر و تفسیر شعر معاصر، تحلیل تطبیقی با سایر فرهنگ‌ها و تأثیرات تجربه‌های شخصی شاعران بر مضامین اشعار تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating the manifestations of linguistic and rhetorical developments in contemporary lyrical poetry from tradition to modernity

نویسندگان English

Aso Rahimi 1
rahim kooshesh shabestari 2
1 department of persian languag and literature, faculty of literature, urmia university. urmia, iran
2 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Urmia University, Urmia, Iran.
چکیده English

 

Introduction

Research on the analytical study of the language of contemporary lyric poetry is of particular importance and necessity for several reasons. The first reason for the importance of this research is the need for a deeper understanding of the developments that have occurred in the language and structure of contemporary lyric poetry. Lyrical poetry, as one of the main pillars of Persian poetry, has undergone extensive changes in different periods. In the contemporary period, these changes have become more pronounced due to cultural, social, and modern literary influences. A careful analysis of these developments helps us gain a better understanding of how contemporary literature has evolved and how it interacts with changes in society. Another reason for the importance of this research is its impact on the criticism and analysis of the works of contemporary lyric poets. The key questions of this research are: How has the language and structure of contemporary lyric poetry changed? What factors have led to these changes, and how have new techniques affected the aesthetics of poetry?
 

Research method

In this research, an attempt is made to examine the differences between the language of contemporary and traditional lyrical poetry using analytical and comparative methods and to identify the unique features of contemporary language. This study can help to better understand the trends of development in Persian poetry and to criticize and analyze the works of contemporary poets.
 

Discuss

Contemporary Ghazal has three different life periods:
Chapter One: From the Return Period to the Late Constitutional Era.
Chapter Two: From the Constitutional Era to the Mid-1970s.
Chapter Three: From the Mid-1970s to the Present.
The most important common element in these three periods is creativity and innovation, each of which was felt in ghazal in accordance with the social and political circumstances, and this issue peaked sharply in the third season. From a critical perspective, it is clear that the third chapter of the new life of the ghazal is considered the most fruitful and vibrant period in the history of this valuable literary form, and works have been created that will have a great impact on the body of Persian literature in the future.
 

Conclusion

A study of linguistic developments in contemporary lyrical poetry shows that this type of poetry, in the transition from tradition to modernity, has not only placed importance on preserving the linguistic and cultural heritage of the past, but also, by utilizing linguistic innovations and new combinations, has created a platform for expressing new human and social experiences. The use of new vocabulary and changes in traditional meanings reflect the efforts of contemporary poets to express complex and modern concepts in a more precise and profound way. In the isolated poem, relying on the independence of the verses, the firm and archaic language of the past is mixed with the standard and colloquial language, and the face of the beloved, following this language, has a powerful and mythological face.
 

  1. کتاب‌شناسی

    کتاب‌ها

    1.آلندی، رنه (1378)، عشق، مترجم: جلال ستاری، تهران: توس.

    1. ابومحبوب، احمد(1382)، گهواره سبز فرا، تهران: ثالث.
    2. اخوان ثالث، مهدی(1368)، ترا ای کهن بوم و بر دوست دارم، تهران: مروارید.
    3. امین‌پور، قیصر(1372)، مجموعه شعر آیینه‌های ناگهان، تهران: افق
    4. بهبهانی، سیمین(1370)، خطی ز سرعت و از آتش، تهران: زوار.
    5. ..............(1322)، رستاخیز، تهران: زوار.
    6. بهمنی، محمدعلی(1396)، مجموعه اشعار، تهران: نگاه
    7. پرهام، سیروس (1360)، رئالیسم و ضد رئالیسم در ادبیات، تهران: آگاه.
    8. توللی، فریدون (۱۳۴۳)، رها، تهران: امیرکبیر.
    9. جورکش، شاپور (1385)، بوطیقایشعرنو، تهران: ققنوس.
    10. شفیعی­کدکنی، محمدرضا (1382)، ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما، ترجمة حجت االله اصیل. تهران: نی.
    11. شمیسا، سیروس (1397)، سیر غزل در شعر فارسی، تهران: میترا.
    12. کاکایی، عبدالجبار(1369) آوازهای واپسین، تهران: همراه
    13. نادرپور، نادر(1393)، مجموعه اشعار نادر نادرپور، با نظارت پوپک نادرپور، تهران: نگاه.
    14. مردانی، نصرالله (1370)، خون‌نامۀ خاک، تهران: کیهان.
    15. منزوی، حسین (1401)، مجموعه اشعار، تهران: نگاه.

     

    مقاله­ها

    1. الهامی، افشین (1402)، «مفهوم زمان در شعر معاصر»، اولین کنفرانس ملی مطالعات میان­رشته‌ای در ادبیات و هنرهای کاربردی، موسیقی، نمایش و سینما، تهران.
    2. بازدار، مرضیه؛ کیانی، شکیبا؛ نورانی سید، مارال (1402)، «سیر تحول شعر فارسی: از کلاسیک تا معاصر»، پانزدهمین کنفرانس بین­المللی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران، تهران.
    3. بایزیدی، قادر؛ طلوعی‌آذر، عبدالله (1399). «بررسی مختصات زبانی قصاید فریدون توللی» فصل­نامه علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی(شفای دل سابق)، دورۀ3، شمارۀ 6، صص122-105.
    4. جوکار، منوچهر؛ یوسفی اوروند، صغری (1402)، «بازتاب عناصر غنایی در شعر علیرضا قزوه؛ با تکیه بر غزل­های مجموعه از نخلستان تا خیابان»، هجدهمین گردهمایی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، کرمان.

    5.حسن­لی، کاوس (1385)، «نوآوری در غزل»، نشریۀ شعر، شمارۀ 46، صص90-120.

    1. حاتمی، حافظ (1402)، «پژوهشی در عناصر و مؤلّفه‌های زبان ادبی آثار خواجه عبدالله انصاری»، پژوهش­نامه نقد ادبی و بلاغت، دورۀ 12، شمارۀ 2، (پیاپی 30) صص 1-21.
    2. دری، نجمه؛ پورمحمد، مهدی؛ زیارت­زاده، عبدالمجید(1399)، «آموزش شفاهی- محور عروض با به کارگیری موسیقی؛ راهکاری نو در تدریس وزن شعر». مجلۀ فنون ادبی، سال 12، شماره 4، صص 73-96.
    3. رضاپور، امیر؛ محمدزاده، محمد؛ علیزاده، سینا؛ عباسی، جواد (1402)، «بررسی جریان‌های حاشیه‌ای شعر معاصر»، اولین کنفرانس بین­المللی پژوهش‌های مدیریت، تعلیم و تربیت در آموزش و پرورش، تهران.
    4. فقیهی، حسین (1397)، «نقدی بر ساختار اشعار قیصر امین‌پور»، فصل­نامه علمی تخصصی مطالعات زبان فارسی(شفای دل سابق)، دورۀ 1، شمارۀ 2، صص 75-51
    5. کافی، غلامرضا؛ عامری، زهره (1400)، «بررسی دگردیسی گونۀ غناییِ شعر عاشقانه در سایۀ مدرنیته»، کاوش‌نامه زبان و ادبیات فارسی، دورۀ22، شمارۀ 50، صص 9-42.
    6. کریمی، سمیه (1401)، «سیر تکاملی غزل از تغزل در مکتب خراسانی تا مینیمال تغزلی»، نشریۀ پژوهش‌های نوین ادبی، دورۀ 1، شمارۀ 1، صص 13-1.

    مهدوی مزده، محسن. (1399). «کمیت سنجی در ترانه‌های فولکلور فارسی و اشعار پاپ». پیشرفت در زبان شناسی ایران، 351: 237.

    1. مهدی‌پور، پریسا (1392)، «مکتب وقوع یا واسوخت، سبک رایج در اشعارقرن دهم هجری»، مجموعه مقالات هفتمین همایش پژوهش‌های ادبی، صص1723- 1728.

     

    پایان‌نامه‌ها

    1.عمرانی، خلیل (1386)، «درآمدی بر غزل عاشقانه پس از انقلاب اسلامی (سیر غزل عاشقانۀ بعد از انقلاب اسلامی تا کنون»، رسالۀ دکترای زبان و ادبیات فارسی، تهران: دانشگاه تهران.

    منبع اینترنتی

    1.ترمک، جابر(1392) «سیر تحولات غزل امروز تا بیرون از اتاق قرمز خوانساری»، سایت «شعر نو» https://shereno.com

  • تاریخ دریافت 07 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 09 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 14 خرداد 1403