Narratives of Masnavi Ma‘navi, A Case Study of “The King’s Falling in Love with the Handmaiden”

Roosta, Omid

doi:10.22034/jmzf.2026.548934.1252

Narratives of Masnavi Ma‘navi, A Case Study of “The King’s Falling in Love with the Handmaiden”

Document Type : Original Article

Author

omid roosta

Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Darol Hekmat Institute of Higher Education, Qom, Iran.

10.22034/jmzf.2026.548934.1252

Abstract

1.      Introduction
Given Rumi’s didactic and allegorical approach to storytelling, examining this literary genre through modern theoretical frameworks can reveal many of its subtleties and latent capacities. To date, little significant research has been conducted on the way the intellectual structure of Masnavi’s narratives is processed in terms of the function of codes. Focusing on this gap, the present article pursues two main objectives:

To expand the scope of research in literary texts;
To demonstrate the impact of codes on the schematic structuring of the Masnavi’s narrative corpus and the dynamism of its meaning.

Accordingly, this study addresses the following questions: How do codes, as a mechanism, endow the narratives of the Masnavi with a schema? And how, as a result of this schematization, does meaning transcend the domain of message and linguistic authority, challenging the reader’s understanding through continual disruption and transformation?

2.      Research Method
This study adopts a descriptive–analytical method and follows an approach that goes beyond structuralism and message-centered readings. Drawing on Roland Barthes’s theory of the five codes, and through a case study of the first narrative of the Masnavi (“The King’s Falling in Love with the Handmaiden”), it demonstrates how the intellectual structure of this narrative is organized around a schematic framework.

3.      Discussion
  Three components—suspense, ambiguity, and blockage—within the intellectual structure of “The King’s Falling in Love with the Handmaiden” compel the reader to engage with codes that, first, shape the intellectual structure of the Masnavi, and second, through their interaction and contextual interweaving, transform the narrative into a stereographic text. Each of these components contributes to sign production and creativity along the syntagmatic axis of narrative segments, directing the text toward an interpretive domain. Dreams, visions, and imagination are among the most significant signifiers that, through proximity and syntagmatic association with the subject of mysticism, become codes. Throughout the narrative, their suspense-like function distances the reader from the meaning proposed by language—that is, the explicit message. Consequently, in order to grasp meaning and understand the intellectual structure of the narrative, the reader must necessarily take these codes into account.
Moreover, the fusion of narrative with poetry and its entanglement with mysticism generate ambiguity in meaning. The presence of a poetic spirit within the narrative structure subjects the language to semantic indeterminacy and perpetual interpretation. At the same time, the prominence of mysticism in the background and intellectual structure of the narrative produces numerous enigmas, questions, and “detective patterns,” compelling the reader to analyze the codes introduced by Barthes in order to arrive at meaning. Blockage, by interrupting the process of comprehension, revitalizes reading and interpretation within the narrative. Rumi’s cryptic reference to Shams Tabrizi serves as an instance of such blockage, which the reader deciphers in the form of a code.

4.      Conclusion
The findings of this study indicate that meaning and intellectual structure are encoded under the influence of mysticism and take the form of codes. In these narratives, the reader does not confront a message but rather an intellectual structure that, due to the presence of codes, loses the authority and unity of language; meaning is instead apprehended through signs and their semantic implications.
Another conclusion of this study concerns the interaction and contextual cohesion of codes in shaping the intellectual structure of the narrative. Despite the apparent discontinuities throughout the story, the reader perceives a coherent schematic intellectual and semantic structure in which each unit, like the cells of a honeycomb, is not independent but functions through the interaction between syntactic structure and semantic structure.

Keywords

Complexity of codes

schematism

lack of meaning

Roland Barthes

spiritual Masnavi

کتابشناسی

الف: کتابها

1) آلن، گراهام (1400)، رولان بارت، ترجمة پیام یزدانجو، چ5، تهران: مرکز.

2) اکو، اومبرتو (1401)، نشانهشناسی فرهنگی، مقدمهای بر کتاب ذهن، ترجمة

فرهاد ساسانی، به کوشش فرزان سجودی، چ3، تهران: علمی.

3) بارت، رولان (1402)، لذت متن، ترجمة پیام یزدانجو، چ14، تهران: مرکز.

4) بارت، رولان (1392)، درآمدی بر تحلیل ساختاری روایتها، ترجمة محمد راغب، چ2، تهران: ققنوس.

5) بلخی(مولانا)، جلالالدین محمد (1390)، مثنوی معنوی، تصحیح رینولد نیکلسون، چ5، تهران: نی.

6) پوستر، رولان (1401)، اهداف اصلی نشانهشناسی فرهنگی، ترجمة شهناز

شاه طوسی، تهران: علمی.

7) توروپ، پیتر (1401)، نشانهشناسی فرهنگی و فرهنگ، ترجمة فرزان سجودی، چ3، تهران: علمی.

8) ریکور، پل (1398)، زمان و حکایت، کتاب اول، ترجمة مهشید نونهالی، چ3، تهران: نی.

9) سجودی، فرزان (1395)، نشانهشناسی کاربردی، چ4، تهران: علمی.

10) سنسون، گوران (1401)، «خود، دیگری را میبیند: معنای دیگری در نشانهشناسی فرهنگی»، ترجمة تینا امراللهی، تهران: علمی.

11) شفیعیکدکنی، محمدرضا ( 1375)، صور خیال در شعر فارسی، چ6، تهران: آگاه.

12) گرمس، آلژیرداس ژولین (1389)، نقصان معنا، ترجمه و شرح حمیدرضا شعیری، تهران: علمی.

13) مقدادی، بهرام (1397)، دانشنامة نقد ادبی از افلاتون تا به امروز، چاپ دوم، تهران: چشمه.

14) همایی، جلالالدین (2536 پ)، مولوینامه «مولوی چه میگوید»، بخش دوم، چ2، تهران: آگاه.

ب: مقالهها

1) اسپرهم، داود، شاگشتاسبی، مولود، سالاری، عزیزالله (1398)، «تحلیل روایی داستان نخجیران و شیر مثنوی معنوی با رویکرد زبانشناسی رمزگان رولان بارت»، پژوهشنامة نقد ادبی و بلاغت، س8، شمارۀ1، صص 1- 19.

2) بارت، رولان (1374)، «نقد چیست؟»، ترجمة سارا سالار، مجلة مشرق، شمارۀ4، صص 58-59.

4) سپهری صومعه سفلی، مدرسی، فاطمه (1399)، «معرفت شهودی از نظر مولانا»، فصلنامة علمی ـ تخصصی مطالعات زبان فارسی، (شفای دل سابق)، س3، شمارۀ 6، صص161-188.

5) طاهری، صمد، نزهت، بهمن (1402)، «جامعهشناسی ذوق ادبی در مثنوی معنوی»، فصلنامة بینالمللی علمی ـ تخصصی مطالعات زبان فارسی(شفای دل سابق)،س6، شمارۀ16، صص148-184.

6) فرامرز قراملکی، احد و شهرام محمدپور(1390)، «جایگاه عشق در نظریة اخلاقی مولوی»، پژوهشنامة اخلاق، س4، شمارۀ14، صص 7-36.

7) کاظمیان، زیبا و همکاران (1399)، «بررسی و تحلیل قصة حضرت آدم(ع) در قرآن مجید با رویکرد به نظریة رمزگانهای پنجگانة بارت و آراء مفسران شیعی»، پژوهشهای ادبی قرآنی، س8، شمارۀ3، صص 165-190.

8) مدرسی، فاطمه، خجستة گزافرودی، سجاد (1399)، «شخصیت متغیّر در مقالات شمس تبریزی»، فصلنامة علمی- تخصصی مطالعات زبان فارسی، (شفای دل سابق)، س3، شمارۀ5، صص 189-204.

9) مرادی، ایوب و سارا چالاک (1399)، «بررسی تکثر معنایی در حکایت شاه

و کنیزک مولوی بر اساس نظام رمزگان روایی رولان بارت»، پژوهشهای

ادب عرفانی، دورة 14، شمارۀ2، پیاپی45، صص 189-210.

10) وحدانیفر، امید و اکرم صفیخانی (1401)، « تحلیل روایی نمایشنامة در انتظار گودو بر مبنای نظریة رمزگان رولان بارت»، پژوهشهای ادبیات معاصر جهان، دورۀ 27، شمارۀ2، صص870-897.

2) هادیخواه، فاطمه، اسفندیارپور، هوشمند، یوسفیپور کرمانی، پوران (1402)، «بررسی رمزگان ارجاعی و فرهنگی در آموزههای اخلاقی منظومة لیلی و مجنون بر اساس مبانی نظریة رمزگانها از رولان بارت»، فصلنامة اخلاق در علوم و فناوری، س18، شمارۀ2، صص54-60.

ج: منابع لاتین

1) Barthes, Roland (1986), From work to text, Translated

by Richard Howard, New York: HILL and WANG.

2) Barthes, Roland (1977) Elements of Semiology, Translated from

the French by Annette Lavers & Colin Smith, New York: HILL

and WANG.

3) Barthes, Roland (1970) S/Z, Translated by Richard Miller,

Oxford: Blackwell Publishing.

4) Bowman, P. J (2003), "Theodor Fontane's Cecile, An allegory of

reading", German life and Letters, Vol. 53, No. 1, 17-36.