Motaleat-e-zaban-e-farsi

Motaleat-e-zaban-e-farsi

An Examination of the Formal and Rhetorical Influence of Frequently Used Qur’anic Verses on Persian Prose Texts

Document Type : Original Article

Authors
Nader Lotfi samimi 1
shokrollah poorolkhas 2
bijan zahirinav 3
Ramin Moharrami 3
1 PhD student in Persian Language and Literature, University of Mohaghegh Ardebili, Ardebil, Iran.
2 Professor of the Department of Persian Language and Literature, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran (corresponding author).
3 Professor of the Department of Persian Language and Literature, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
10.22034/jmzf.2024.442462.1177
Abstract
 
1.       Introduction
Iranian poets and men of letters, for various purposes—including demonstrating their abilities and exerting greater influence on the hearts of their audiences—have drawn upon the Holy Qur’an. By incorporating Qur’anic verses, words, compounds, and themes in the form of allusion (talmīḥ), quotation (tażmīn), adaptation (iqtibās), and the like into their works, they have rendered them more beautiful and more enduring. “Persian-speaking poets, in order to convey and express religious rulings, teachings, and doctrines, have adorned their poems with the concepts, themes, and ideas of Qur’anic verses” (Halabi, 1995: 16(
 
2.      Research Method
The research method is library-based and of a descriptive nature combined with content analysis. Well-known works from different prose styles were carefully studied; frequently used Qur’anic verses were extracted from them, and the rhetorical and imagistic influence on the examined texts was analyzed.
 
3.       Discussion
Influence from the Holy Qur’an in Persian prose is of two types:
1.       Formal Influence (expressive, structural, and imagistic(
-          Expressive influence: (lexical(
-          Structural influence: (quotation, adaptation, allusion(
 Quotation (Tażmīn(:
This refers to the practice whereby a speaker incorporates a verse or line from another poem or text, or a Qur’anic verse or a hadith, into his own poem or writing, while also mentioning the name of its original author (Rastgu, 1997: 22(.
Adaptation (Iqtibās(:
“Lexically, iqtibās means fire or a flame of fire; to adapt (iqtibās kardan) also means to derive benefit and knowledge from someone and to follow him in learning and scholarship” (Nafisi, 1976, vol. 1: 338).
Allusion (Talmīḥ):
“The speaker, in the substance of his discourse, refers to a well-known story, proverb, verse, or hadith” (Homayi, 2010: 206).
-          Imagistic influence:
This type of influence examines the fluency and beauty of expressions as affected by the eloquence and rhetorical power of Qur’anic verses. Whether real or imaginary, imagery in Arabic literature is considered one of the manifestations of nature (Khaledi, 1989: 86).
Storytelling:
A story is a concrete image of the author’s perception of life, which explains and experiences thoughts and emotions through the imagination of characters and narrative action (Gholamrezaei, 2011: 67).
Metaphor:
“A metaphor is a simile in which all elements except the tenor or the vehicle are omitted, and through a contextual clue it becomes clear that the intended meaning is the figurative one” (Ya‘qub, 1987: 35).
Metonymy (Kenāyah):
Some scholars consider the benefit of metonymy in speech—similar to metaphor—to be the embellishment of expression and the stimulation of the imaginative faculty (Esmaili, 1986: 125).
2.      Content-Based Influence
This is a type of influence that includes interpretation, exegesis, and Qur’anic themes.
Frequently Used Qur’anic Verses in Persian Prose Texts
Some Qur’anic verses have been used more frequently in prose texts than others. Among these are, for example, the concept of trust (amānat), involving structural influence through adaptation and imagistic influence through metaphor:
“I had truly resolved with myself that when the burden of that responsibility was lifted from the conscience of my mind and, in accordance with ‘Indeed, God commands you to render trusts to their rightful owners’, the weight of that obligation was cast off my neck” (Zeydari Nasavi, 2006: 12);
Consultation, involving expressive lexical influence and metonymy:
“He said: Glory be to Him, the Exalted; and consult them in the matter, O Muhammad—consult with them, your chosen ones and your companions” (Onsor al-Ma‘ali, 2008: 39);
and the assembly of Zuleikha, involving structural influence through allusion and storytelling:
“He prepared a throne of silver for each of them to sit upon. When they arrived, he placed before each of them a golden tray, along with a knife, a citron, and other fruits” (Neyshaburi, 2003: 102).
 
4.      Conclusion
A brief examination of Persian prose works shows that most of their expressions—particularly those with a didactic or aphoristic aspect—are adaptations from the Holy Qur’an. Some Qur’anic verses and themes have been used recurrently in these texts and fall into three categories:
1.stories of the lives of prophets,2.religious issues, 3.educational issues.
 Verses related to the lives of prophets are more numerous than the other two categories; in these cases, influence appears formally and superficially in the form of allusion, and imagistically and rhetorically in the form of storytelling. The more prose style moves from plain (morsal) toward rhymed and ornate (mosajja‘ and masnu‘) prose, the more rhetorical the influence of Qur’anic verses becomes. In formal influence, adaptation and quotation, and in imagistic influence, simile, metonymy, and metaphor are more prominent than other types.
 
 
 
Keywords
The Holy Quran
influence
Persian prose
formal and external effectiveness
visual and rhetorical effectiveness
کتاب­شناسی
الف: کتاب­ها
1)      قرآن کریم(1398)، ترجمة حجت الاسلام حسین انصاریان.
2)      اسمعیلی، اسماعیل(1365)، امثال القرآن، تهران: اسوه.
3)      بیهقی، ابوالفضل محمد بن حسین(1376)، تاریخ بیهقی، تصحیح علی اکبر فیاض، تهران: هیرمند.
4)      تفتازانی، مسعودبن عمر(1376)، مختصرالمعانی، به کوشش: خطیب قزوینی و محمدبن عبدالرحمن، قم، دارالفکر.
5)      جرجانی، عبدالقاهر(1987م)، أسرار البلاغه، تحقیق محمد عبد العزیز النجار، قاهره: چاپ محمد علی صبیح و أولاده.
6)      جوینی، علاءالدین عطاملک محمد(1391)، تاریخ جهانگشای جوینی، تصحیح: محمّد قزوینی، چاپ دوم، تهران: نگاه.
7)      حافظ شیرازی، خواجه شمس­الدین محمد(1374)، دیوان حافظ، تصحیح علامه محمد قزوینی و دکتر قاسم غنی،  چاپ دوم، تهران: یاسین.
8)      حسینی، سید جعفر(1413)، أسالیب البیان فی القرآن ،تهران: مؤسسة الطباعة و النشر.
9)      حلبی، علی اصغر(1374)، تأثیر قرآن و حدیث در ادب فارسی، تهران: اساطیر.
10)  حمیدالدین ابوبکر عمربن محمودی،(1394). مقامات حمیدی، تصحیح: رضا انزابی نژاد، چاپ چهارم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
11)  خالدی، صلاح عبد الفتاح(1989م)، التصویر الفنی عند سید قطب، سعودی: دار المناره.
12)  خوافی، مجد(1345)، روضة خلد، به کوشش: حسین خدیو جم، تهران:زوّار.
13)  راستگو، سید محمد(1376)، تجلی قرآن و حدیث در شعر فارسی، تهران: سمت.
14)  زیدری نسوی، شهاب­الدین محمد(1385)، نفثه­المصدور، تصحیح و توضیح: دکتر امیرحسن یزدگردی، تهران: وزارت آموزش و پرورش.
15)  سعدی، مصلح الدین(1363)، گلستان، تصحیح: دکتر محمد خزائلی، چاپ پنجم، تهران:  جاویدان.
16)  سید قطب،(1359)، آفرینش هنری در قرآن، ترجمه: فولادوند، محمد مهدی، تهران: بنیاد قرآن.
17)  ______(1980م)، التصویر الفنی فی القرآن الکریم، بیروت: دار الشروق.
18)  شفیعی کدکنی، محمد رضا( 1371)، صور خیال در شعر فارسی، چاپ پنجم، تهران: آگاه.
19)  صاوی الجوینی، مصطفی (1975)، البلاغه و النقد بین التاریخ و النقد، قاهرۀ دارالمعرفه، دانشگاه عین الشمس.
20)  عروضی سمرقندی، احمد بن عامر(1372)، چهار مقاله، تصحیح: علّامه محمّد قزوینی، چاپ هفتم، تهران: جام.
21)  عسکری، ابوهلال الحسن بن عبدالله (1984م)، الصناعتین الکنایه و الشعر، تح: مفید قیمحه، بیروت، دارالکتب العلمیه.
22)  عنصرالمعالی، امیر کیکاووس(1387)، قابوس نامه، به اهتمام و تصحیح غلامحسین یوسفی، تهران: علمی و فرهنگی.
23)  عوفی، سدیدالدین محمد(1374)، جوامع­الحکایات، تصحیح و توضیح: جعفر شعار، تهران: سخن.
24)  غلامرضایی، علی اصغر(1390)، درآمدی بر ساختار روایت قصه­های قرآن، تهران: انتشارات دانشکده صدا سیما.
25)  فتوحی، محمود(1385)، بلاغت تصویر، چاپ دوم، تهران: سخن.
26)  محمدی، محمد حسین، ( 1374)، فرهنگ تلمیحات شعر معاصر، تهران: میترا.
27)  منشی، ابوالمعالی نصرالله(1392)، کلیله و دمنه، تصحیح و توضیح: مجتبی مینوی، چاپ دوم، تهران: ثالث.
28)  میرزا محمد،علی رضا (1386)، قرآن در مثنوی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
29)  ناصرخسرو، ابومعین(1371)، سفرنامه ناصرخسرو، به کوشش جعفر شعار، مصحّح: عباس رکنی، تهران: قطره.
30)  نظام­الملک طوسی، ابوعلی(1380)، سیاست­نامه(سیرالملوک)، به کوشش جعفر شعار، تهران: چاپ سپهر.
31)  نفیسی، علی­اکبر(ناظم الاطباء)(1355)، فرهنگ نفیسی، ج1، تهران: خیام.
32)  نیشابوری، ابواسحاق(1382)، قصص­الانبیاء، به اهتمام: حبیب یغمایی، تهران: علمی و فرهنگی.
33)  همایی، جلال­الدین(1389)، فنون  بلاغت  و  صناعات  ادبی، تهران: توس.
34)  یعقوب، امیل بدیع، بسام برکه، می شیخانی(1987م)، قاموس المصطلحات اللغویه و الادبیه عربی/ انجلیزی/ فرنسی، بیروت: دارالعلم للملایین، موسسه القاهره للتالیف و الترجمه و النشر.
ب: مقاله­ها
1)      ایران­زاده، نعمت­الله، ذبیحی(1389)، سید احمد، «مضامین داستان قرآنی حضرت یوسف (ع) در شعر معاصر»، فصل­نامه متن­پژوهی ادبی، دورۀ14، شمارۀ 46،صص 95ـ122.
2)      قاسم­زاده­ابلی، حسن، اسدالهی، خدابخش و شاد منامن، محمدرضا(1401)، «تصویرآفرینی بلاغی از قرآن کریم در شعر و ادب فارسی: مطالعة موردی اشعار سلمان هراتی»، فصل­نامة علمی ـ تخصصی مطالعات زبان فارسی(شفای دل سابق)، دورۀ 5، شمارۀ10،صص 78ـ 63.
 

  • Receive Date 29 October 2023
  • Revise Date 10 December 2023
  • Accept Date 12 February 2024