نظریۀ «مخاطب‌محوری» رویکردی در نقد ادبیات کودکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.

2 استادیارزبان وادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاداسلامی، تربت حیدریه، ایران (نویسندۀ مسئول)

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

10.22034/jmzf.2022.364853.1128

چکیده

پژوهش در حوزۀ ادبیات کودکان با فرض مخاطب ـ کودک ویژگی­های منحصر‌به‌فردی دارد که ناشی از ماهیت متفاوت آن است و پژوهش در این حوزه را تحت تأثیر قرار می­دهد. درک این ویژگی­ها مستلزم توجه به اثرات معطوف به قید کودک در حیطۀ دانش و سپس پژوهش ادبیات کودکان است. نویسندگان و منتقدان ادبیات کودکان، باید به ویژگی­های زبانی و توانایی درک و فهم مخاطبان خود، توجه ویژه­ای داشته باشند. این سخن مؤیّد اهمیت نظریۀ «مخاطب­محوری» در میان نظریه­های سه­گانۀ ادبی یعنی «مؤلّف­محوری»، «متن­محوری» و «مخاطب­محوری» است. پژوهشگر با بررسی ویژگی­های عناصر زبانی و درون­مایۀ آثار کودکان و تطبیق آن با ویژگی­های مخاطبان و از جهتی بازنگری در کارکرد رویکردهای نقد ادبی بر اساس نظریه­های سه­گانۀ ادبیِ مذکور، به دنبال یافتن پاسخی است که نشان دهد، نظریۀ «مخاطب­محوری» در بین نظریات سه­گانۀ ادبی در ادبیات کودکان اهمیت ویژه‌ای دارد و این نظریه می­تواند معیاری برای پژوهشگر باشد تا با بهره­گیری از آن به نقد ادبیات کودکان بپردازد. در این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از داده­های کتابخانه­ای، کارکرد رویکردهای نقد ادبی در ادبیات کودکان بررسی و تحلیل‌شده است. نتایج این پژوهش اهمیت نظریۀ «مخاطب­محوری» را اثبات و تطبیق و بررسی آثار تولید‌شدۀ کودکان بر اساس نظریۀ ادبیِ فوق، معیارهای مناسب نقد را برای نویسندگان این حوزه مشخص و معرّفی خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Audience -based" theory of an approach in critique of child and adolescent literature

نویسندگان [English]

  • Alireza Saghir 1
  • Mahmoud Firouzi Moghaddam 2
  • maryam jalali 3
  • mahyar alavimoghaddam 4
1 Ph.D. student of Persian language and literature, Torbat Heydarieh branch, Islamic Azad University, Torbat Heydarieh, Iran.
2 Assistant Professor of Persian Language and Literature, Torbat Heydarieh Branch, Islamic Azad University, Torbat Heydarieh, Iran (corresponding author)
3 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
4 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.
چکیده [English]

Research in the field of child literature assuming the audience-child has unique characteristics that are due to its different nature and affect the research in this field. Understanding these characteristics requires attention to the effects of the child's focus on knowledge and then research of child literature.
Writers and critics of child and adolescent literature must pay special attention to the characteristics of their audiences; This is the importance of the importance of the theory of "audience -based" among the trilateral literary theories, "authorship", "text -based" and "audience -based". The researcher seeks to find a response by examining the characteristics of the elements of the linguistic and intrinsic elements of children and adolescents and its adaptation to the characteristics of the audience and in some way a revision of literary criticism approaches based on the theories of these literary literary The theory of "central audience" is of particular importance among the three literary theories in child and adolescent literature, and this theory can be a criterion for the researcher to criticize child and adolescent literature. In this study, the function of literary criticism approaches in children's and adolescent literature has been analyzed in a descriptive-analytical method using library data. The results of this study will prove the importance of the theory of "central audience" and adapt and examine the produced works of children and adolescents based on literary theory, the appropriate criteria for the authors of this field.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Child and Adolescent Literature
  • Contemporary Theory
  • Language and Theme
  • Criticism Approach
دوره 5، شماره 11
مقالات آماده انتشار
آبان 1401
  • تاریخ دریافت: 16 شهریور 1401
  • تاریخ بازنگری: 07 مهر 1401
  • تاریخ پذیرش: 14 آذر 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 14 آذر 1401