بازنمایی جنسیت در رمان: مطالعۀ موردی داستان‌های علوی و ساعدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران (نویسندۀ مسئول).

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

چکیده

بزرگ علوی و غلامحسین ساعدی از نویسندگان برجستۀ ایرانی هستند که رمان‌هایی نوشته‌اند که با اقبال عموم مواجه شده ‌است. داستان‌های «چمدان» و «سالاری‌ها» از بزرگ علوی، «عزاداران بیل» و «شب‌نشینی باشکوه» از ساعدی در این پژوهش، از‌نظر شخصیت‌های زن، نقش و امکان حضور آنان در جامعه بررسی‌شده است. با توجه به پیشرفت‌های جامعۀ ایرانی و حضور پُررنگ زنان در جامعۀ امروز ضرورت دارد نویسندگان نیز با این موج نو خود را هماهنگ کنند و همچنین کمبودها و مشکلات زنان جامعه را در آثار خود بیان کنند. همچنین ضرورت دارد که رگه‌ها و پیشینۀ این ساختارشکنی (حضور زنان در جامعه و خویشکاری ایشان) نیز در آثار نویسندگان گذشته بررسی شود و تأثیر آن نیز برآورد شود. این تحقیق که با مطالعۀ کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی انجام‌گرفته است، نشان داد در آثار بزرگ علوی نقش و حضور زنان در زمینه‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی پر‌رنگ‌تر از آثار ساعدی است. در آثار ساعدی زنان نقش بسیار فرعی و جزئی دارند و بیشتر خرافه‌پرست و بی‌پناه به نظر می‌رسند، شاید تنها در کتاب شب‌نشینی باشکوه  (داستان مسخرۀ نوانخانه) یک زن مقتدر دیده می‌شود و بس اما او نیز در پیشبرد داستان نقش چندانی ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociology of female personality in landmark novels With a focus on stories (suitcases, kingdoms, mourners of Bill and magnificent lodging)

نویسندگان [English]

  • fatemeh niroee aghmiuni 1
  • yadollah taleshi 2
  • zahra hosseini 3
1 Ph.D. student of Persian language and literature, Peshwa branch, Islamic Azad University, Varamin, Iran (corresponding author).
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran.
3 Master's student in Persian language and literature, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

چکیده
بزرگ علوی و غلامحسین ساعدی از نویسندگان برجسته‌ی ایرانی هستند که رمان‌های نوشته‌اند که به طور معمول با اقبال عموم مواجه شده‌است. داستان‌های چمدان و سالاری‌ها از بزرگ علوی، عزاداران بیل و شب نشینی باشکوه از ساعدی در این پژوهش از نظر شخصیت‌های زن، نقش و امکان حضور آنان در جامعه بررسی شده است. با توجه به پیشرفت‌های جامعه‌ی ایرانی و حضور پررنگ زنان در جامعه‌ی امروز ضرورت دارد نویسندگان نیز با این موج نو خود را هماهنگ کرده و همچنین کمبودها و مشکلات زنان جامعه را در آثار خود بیان کنند. همچنین ضرورت دارد که رگه‌ها و پیشینه‌ی این ساختارشکنی(حضور زنان در جامعه و خویشکاری ایشان) نیز در آثار نویسندگان گذشته بررسی شود و تأثیر آن نیز برآورد شود. روش کتابخانه‌ای و توصیفی ـ تحلیلی برای بررسی این موضوع به کار رفته است و خلاصه نتیجه‌ این است که در آثار بزرگ علوی نقش و حضور زنان در زمینه های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی پر رنگ‌تر از آثار ساعدی است. در آثار ساعدی زنان نقش بسیار فرعی و جزیی دارند و بیشتر خرافه پرست و بی پناه به نظر می‌رسند شاید تنها در کتاب شب نشینی باشکوه (داستان مسخره‌ی نوانخانه) یک زن مقتدر دیده می‌شود و بس اما او نیز در پیش‌برد داستان نقش چندانی ندارد.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Women
  • Novel
  • Contemporary
  • Bozorg Alavi
  • Gholam Hossein Saedi
دوره 5، شماره 10 - شماره پیاپی 10
مقالات آماده انتشار
تیر 1401
  • تاریخ دریافت: 05 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری: 21 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش: 12 تیر 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 12 تیر 1401